Rami’de üç gün: sahada, sunumda, organizasyonda ve dijital kurguda 3. Uluslararası Kütüphane ve Teknoloji Festivali

Uluslararası Kütüphane ve Teknoloji Festivali’nin 3.sü , 2–4 Nisan 2026 tarihlerinde İstanbul’daki Rami Kütüphanesi’nde “İyileştiren Kütüphane” temasıyla gerçekleştirildi. Festivalin ana omurgası; kütüphaneleri yalnızca bilgiye erişim noktaları olarak değil, iyi oluş, erişilebilirlik, güven, aidiyet ve toplumsal bağ üretimi açısından da yeniden düşünmeye çağırıyordu. Festival sitesindeki Hakkımızda, Seyahat, Festival Programı, Program Detayları, Posterler, Kayıt, Katılımcı, Fuar Alanı, Duyurular, Arşiv ve İletişim yapısı da bu çok katmanlı çerçeveyi destekliyor. https://kutuphaneveteknoloji.com

Benim için bu festival yalnızca katıldığım bir etkinlik olmadı. Organizasyon komitesinde yer aldım; Genel Müdürlüğümüz standında ziyaretçilere yardımcı oldum; firmalarla doğrudan istişarelerde bulundum; “Kütüphanelerde Yapay Zekâ Kullanımı” başlıklı sunumumu gerçekleştirdim. Bunun yanında festival sitesinin içerik omurgasını, menü kurgusunu ve sayfa yapısını da geliştirdim.

Festival temasını daha derinden kavramamı sağlayan çalışmalardan biri de geliştirdiğim İyileştiren Kütüphane sitesi oldu. Site, “Kütüphanelerin İyileştirici Gücü” başlığı altında bibliyoterapi, dijital detoks, güvenli alan, bağlantı ve yenilenme akışını; eğitim modülleri, gelişim dönemi eşleştirici, kitap uygunluk testi, vaka çalışmaları, veri analizi, LibAI Asistan ve Dr. Bibliyo gibi etkileşimli araçlarla bir araya getiriyor. ismailkaraca.com.tr/iyilestirenkutuphane/

Bu yüzden benim için festivalin dijital tarafı, sadece bir duyuru veya etkinlik takvimi hazırlamak değildi. Festival sitesinin büyük bölümünü geliştirirken ve İyileştiren Kütüphane içeriğini kurarken aslında temanın dijitalde nasıl anlaşılır, erişilebilir ve deneyimlenebilir hâle geleceği üzerine de çalışmış oldum. Bir yanda festivalin resmî bilgi mimarisi, diğer yanda temanın kavramsal derinliğini açan bağımsız bir içerik sitesi vardı. İkisi birlikte düşünülünce, “İyileştiren Kütüphane” temasının yalnızca afişte kalan bir ifade olmaktan çıkıp, içerik ve kullanıcı deneyimi düzeyinde somutlaştığını düşünüyorum.

Festivalin dijital erişim boyutu da güçlü biçimde kurgulandı. Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen canlı yayın kayıtlarına, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün YouTube kanalındaki Canlı Yayınlar sayfası üzerinden erişilebiliyor. Ayrıca YouTube üzerinde “CANLI: 3. Uluslararası Kütüphane ve Teknoloji Festivali 2026 …” başlığıyla indekslenen yayın kaydı da festival içeriklerinin çevrim içi olarak izlenebilir ve sonradan tekrar değerlendirilebilir olduğunu gösteriyor. Bu fiziksel programa ek olarak dijital arşivlenebilirlik ve erişilebilirlik bakımından da sürdürülebilir bir yapı oluşturdu.

Programın ilham veren konuşmaları doğrudan uluslararası kurum temsilcileriyle açıldı: Sharon Memis, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu’nun (IFLA) Genel Sekreteri; Andrew Cranfield, Avrupa Kütüphane, Enformasyon ve Dokümantasyon Dernekleri Bürosu’nun (EBLIDA) Direktörü; Maria McCauley ise Amerikan Kütüphane Derneği’nin (ALA) Başkanı olarak programda yer aldı. Bu tercih, festivalin temasını yalnızca yerel bir tartışma olarak değil, uluslararası mesleki bağlam içinde kurduğunu açık biçimde gösteriyordu. (Kütüphane ve Teknoloji)

İlk günün “Festival Özel Oturumu: Rami Kütüphanesi” bölümünde Genel Müdürümüz Sayın Taner Beyoğlu moderatör olarak yer aldı; konuşmacı ise Han Tümertekin‘di. Aynı günkü uluslararası oturumda Frances Jane Cowell, IFLA Halk Kütüphaneleri Bölümü Başkanı ve Avustralya Kütüphane ve Enformasyon Derneği temsilcisi olarak öne çıkarken; Ester Omella Claparols Barselona İl Yönetimi Kütüphaneler Bölgesel Planlama Başkanı, Mirjam van den Bremen Hollanda Millî Kütüphanesi (KB) Program Yöneticisi, Mikkel Christoffersen Danimarka Kütüphane Derneği Genel Müdür Yardımcısı, Hannah Kirsten Neumann Berlin-Mitte Halk Kütüphanesi Müdür Yardımcısı, Ulrike Kraß Freiburg Halk Kütüphanesi Genel Müdür Yardımcısı olarak listelendi. İlk günün mesleki yetkinlik oturumu ise Şuheda Çongar / Canva Türkiye tarafından yürütülen Canva uygulamalı atölyesiyle tamamlandı.

İkinci gün, IFLA Halk Kütüphanesi Hizmet Rehberi çalıştayı ve poster sunum oturumuyla başladı; poster oturumunda Günay Uysal moderatör olarak yer aldı, interaktif ve ilgi çeken sunumuyla bütün poster katılımcılarını rahatlatarak poster sunumlarına büyük katkı sağladığı için özel olarak teşekkürlerimi iletiyorum. Günün kamu kurumları oturumunda Erdem Acır, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü Ar-Ge ve Proje Geliştirme Daire Başkanı; Abdullah Enes Taha, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü Daire Başkanı; Prof. Dr. Elif Güler Kazancı, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı’na bağlı Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü (TÜGET) Başkanı; Ömer Öztürk, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı İklim Değişikliğine Uyum ve Yerel Politikalar Dairesi Başkanı; Sümeyye Ceylan ise Yeşilay Genel Başkan Yardımcısı olarak yer aldı. Aynı gün mesleki yetkinlik bölümünde Fulya Karakoca, KYGM Bilgi Teknolojileri Şube Müdürlüğü’nde istatistikçi olarak “Millî Dijital Kütüphane” sunumunu yaptı; ben de KYGM Kütüphane Teknik Hizmetleri Şube Müdürü olarak “Kütüphanelerde Yapay Zekâ Kullanımı” başlıklı sunumumu gerçekleştirdim.

Üçüncü günün ilham veren konuşmasında Maria McCauley yeniden ALA Başkanı sıfatıyla programdaydı. Akademi oturumunda Prof. Dr. Şehnaz Ceylan Karabük Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü, Prof. Dr. Alpaslan Hamdi Kuzucuoğlu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Doç. Dr. Güssün Güneş Marmara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Dr. Öğr. Üyesi Ali Kavak Kırıkkale Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Mevlut Bahçevan ise Gaziantep İslam, Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ile yer aldı. Günün son mesleki yetkinlik oturumunda Merve Yavuzdemir, KYGM Dış İlişkiler Birim Sorumlusu olarak “İklim Değişikliği Masterclass” sunumunu gerçekleştirdi. x

Program detayları sayfası, yalnızca sahnede konuşan isimleri değil daha geniş uluslararası ağı da görünür kılıyordu. Maja Micevska Rizova IFLA Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü Koordinatörü ve Aziz Kliment Ohridski Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi temsilcisi; Kristi Veeber Estonya Kütüphaneciler Derneği Yönetim Kurulu Üyesi; Diego Gracia Sancho İspanya Kültür Bakanlığı Uluslararası Kütüphane İş Birliği Birimi; Aleš Klemen Ljubljana Şehir Kütüphanesi Genel Müdür Yardımcısı; Maja Bodis Zagreb Şehir Kütüphaneleri Ağ Uzmanı; Martin Memet Könick İsveç Kütüphane Derneği ve Landskrona Belediyesi Kütüphane Direktörü; Dr. Antonia Mocatta IFLA Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü Başkanı ve Sydney Üniversitesi Kütüphanesi Operasyonlar Direktörü; Priscilla Nga Ian Pun ise aynı bölümün Sekreteri ve Makao Üniversitesi Kütüphanesi Teknik İşlemler Birimi Başkanı olarak listelendi. Bu sayfa, festivalin uluslararası ayağını gerçekten kurumsal bir düzeyde inşa ettiğini gösteriyordu.

Fuar alanı da program kadar yoğundu. Stantlarda Birteknikel, Sayısal Grafik, ManasBT Bilişim Teknoloji, Ankaref İnovasyon ve Teknoloji, Yeşilay, Novalib Teknoloji, Gemini Bilgi Teknolojileri, Elfcan Teknoloji, Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Online Bilgi Hizmetleri, Go School For Information, Netcad, Express Bilgisayar, Akgün Yazılım, Mirakıl Veri İşleme, Informascope, Yordam Bilişim Teknoloji, Libraryturk, Poilabs, Hiperlink, Aicoor Bilgi Teknolojileri, Ebsco Bilişim Hizmetleri ve Utarit yer aldı. Genel Müdürlüğümüz standında ziyaretçilerle birebir temas kurmak ve firmalarla yüz yüze görüşmek, festivalin sahadaki gerçek karşılığını görmem açısından en öğretici bölümlerden biriydi.

Festivalin geçmiş yıllarla kurduğu çizgi de önemliydi. Arşiv sayfasında 2025 teması “Üreten Kütüphaneler” olarak yer alırken, 2024’e ait festival sayfasında tam tema “Dijital Geleceğin Anahtarı: Yapay Zekâ Temelli Akıllı Kütüphaneler” olarak veriliyor. Benim açımdan 2026’daki “İyileştiren Kütüphane” yaklaşımı, bu hattın daha insan odaklı ve deneyim temelli bir devamı gibi okunabilir.

Geride kalan üç güne baktığımda bende kalan şey tek bir başlık değil: organizasyon, saha, sunum, dijital içerik, kurumsal temas, uluslararası katılım ve tema inşası aynı bütünün parçaları olarak aklımda duruyor. 3. Uluslararası Kütüphane ve Teknoloji Festivali benim için yalnızca katıldığım bir etkinlik değil; doğrudan emek verdiğim, geliştirdiğim ve çok yönlü biçimde deneyimlediğim bir süreç oldu.

2024’te “Dijital Geleceğin Anahtarı: Yapay Zekâ Temelli Akıllı Kütüphaneler”, 2025’te “Üreten Kütüphaneler”, 2026’da ise “İyileştiren Kütüphane” başlıklarıyla ilerleyen bu çizgi, bana göre yalnızca bir festival serisini değil, kütüphanelerin değişen kamusal rolünü de görünür kılıyor. Katkı sunan tüm konuşmacılara, organizasyon ekibine, standımıza uğrayan ziyaretçilere, görüş alışverişinde bulunduğumuz firmalara ve bu üç günü anlamlı kılan herkese teşekkür ederim.